Công cụ tính giá vốn hàng bán
Giá vốn hàng bán là con số quyết định lãi hay lỗ, nhưng cùng một kho hàng, cùng một lượng bán ra, chọn phương pháp tính khác nhau lại cho ra những con số lệch nhau đáng kể. Với ví dụ mặc định của công cụ này, giá vốn dao động từ 7,5 triệu tới 8,9 triệu — chênh 1,4 triệu, đủ để biên lợi nhuận gộp nhảy từ 14,1% lên 21,5%. Không phương pháp nào sai; vấn đề là phải biết mình đang dùng cái nào và tại sao. Công cụ tính đủ BỐN phương pháp mà phần mềm kế toán Việt Nam đang dùng. Bình quân cuối kỳ lấy tổng giá trị chia tổng số lượng của cả kỳ, đơn giản nhưng phải chờ hết tháng mới có số. Bình quân tức thời tính lại đơn giá ngay sau mỗi lần nhập hàng, nên phiếu xuất có giá vốn tức thì — đây là lý do hai cách bình quân cho kết quả khác nhau khi mua bán xen kẽ. Nhập trước xuất trước xuất hết lô cũ rồi mới tới lô mới, nên khi giá đầu vào tăng thì giá vốn thấp và lãi trên sổ cao. Đích danh chọn đúng lô để xuất, dùng cho hàng có số khung số máy hay lô sản xuất riêng. Riêng nhập sau xuất trước thì Việt Nam KHÔNG cho dùng, khác với Mỹ. Ba chi tiết mà nhiều người tính thiếu. Thứ nhất là TỒN ĐẦU KỲ — hàng còn lại từ tháng trước vẫn nằm trong công thức, bỏ qua nó chỉ đúng với doanh nghiệp vừa mở tháng đầu tiên. Thứ hai là CHI PHÍ MUA HÀNG: chuẩn mực VAS 02 quy định giá gốc hàng tồn kho gồm cả tiền vận chuyển, bốc xếp, bảo quản và thuế không hoàn lại; bỏ sót là khai thiếu giá vốn, lãi trên sổ cao hơn lãi thật. Thứ ba là HAO HỤT — hàng vỡ, bay hơi, hết hạn thì ghi vào chi phí chứ không nằm trong giá vốn hàng bán.
- Chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS 02 — Hàng tồn kho (Quyết định 149/2001/QĐ-BTC): giá gốc gồm giá mua, thuế không hoàn lại, chi phí vận chuyển bốc xếp bảo quản, trừ chiết khấu thương mại và giảm giá hàng mua
- Thông tư 200/2014/TT-BTC — chế độ kế toán doanh nghiệp; Thông tư 133/2016/TT-BTC cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
- VAS 02 đoạn 13 — ba phương pháp được phép: thực tế đích danh, bình quân gia quyền, nhập trước xuất trước
Lưu ý: Việt Nam KHÔNG cho áp dụng nhập sau xuất trước (LIFO), khác với Mỹ. Phần mềm kế toán phổ biến trong nước (MISA) cho chọn bốn cách tính giá xuất kho: bình quân cuối kỳ, bình quân tức thời, nhập trước xuất trước và đích danh — công cụ này tính đủ cả bốn để bạn thấy khoảng dao động. Đã chọn phương pháp nào thì phải áp dụng nhất quán cả năm tài chính.
Có giá vốn rồi thì tính được cần bán bao nhiêu mới hết lỗ: Tính điểm hoà vốn.
Công cụ liên quan
Về công cụ này — cách hoạt động, công thức & câu hỏi thường gặp ▾
Cách sử dụng
- Nhập tồn đầu kỳ: số lượng và đơn giá của hàng còn lại từ kỳ trước.
- Nhập ba lần mua trong kỳ, mỗi lần kèm số lượng bán ra NGAY SAU lần nhập đó — dòng thời gian này là thứ làm bình quân tức thời khác bình quân cuối kỳ.
- Nhập tổng chi phí mua hàng cả kỳ (vận chuyển, bốc xếp) và chiết khấu thương mại được hưởng; công cụ phân bổ theo giá trị từng lô.
- Nhập số lượng hao hụt nếu có — hàng vỡ, bay hơi, hết hạn.
- So bốn dòng giá vốn đầu tiên để thấy khoảng dao động, rồi đối chiếu hai dòng lợi nhuận gộp ở cuối.