Công cụ tính giá vốn hàng bán
Cùng một lô hàng, chọn phương pháp tính giá vốn khác nhau sẽ ra lợi nhuận khác nhau — và kéo theo số thuế phải nộp cũng khác. Đây không phải thủ thuật mà là lựa chọn kế toán hợp pháp theo Chuẩn mực VAS 02. Công cụ này đặt hai phương pháp phổ biến nhất cạnh nhau để bạn thấy chênh lệch bằng con số.
Nhập liệu
₫
₫
₫
Kết quả
Giá vốn — nhập trước xuất trước
6.550.000 ₫
Giá vốn — bình quân gia quyền6.866.667 ₫
Chênh lệch giữa hai phương pháp-316.667 ₫
Đơn giá bình quân gia quyền22.889 ₫
Tồn kho cuối kỳ — FIFO3.750.000 ₫
Tồn kho cuối kỳ — bình quân3.433.333 ₫
Số lượng còn tồn150 đơn vị
Công Cụ TínhVề công cụ này — cách hoạt động, công thức & câu hỏi thường gặp ▾
Cách sử dụng
- Nhập số lượng và đơn giá của từng lô hàng nhập trong kỳ, theo đúng thứ tự thời gian.
- Nhập tổng số lượng đã xuất bán trong kỳ.
- So sánh giá vốn và giá trị tồn kho cuối kỳ giữa hai phương pháp.
Công thức
FIFO: xuất hết lô nhập sớm nhất trước. Bình quân: Tổng giá trị nhập ÷ Tổng số lượng nhập
Câu hỏi thường gặp
FIFO và bình quân gia quyền khác nhau thế nào?
Nhập trước xuất trước (FIFO) coi hàng bán ra là hàng nhập sớm nhất, nên giá vốn theo giá cũ. Bình quân gia quyền lấy tổng giá trị chia tổng số lượng rồi áp một đơn giá chung. Khi giá nhập tăng dần, FIFO cho giá vốn thấp hơn nên lợi nhuận và thuế cao hơn.
Ví dụ: nhập 100 giá 20.000, 150 giá 22.000, 200 giá 25.000, bán 300?
Theo FIFO: 100×20.000 + 150×22.000 + 50×25.000 = 6.550.000 đồng. Theo bình quân: đơn giá bình quân 22.889 đồng × 300 = 6.866.667 đồng. Chênh lệch 316.667 đồng — bình quân cho giá vốn cao hơn nên lợi nhuận thấp hơn.
Doanh nghiệp được tự chọn phương pháp không?
Được, nhưng phải áp dụng NHẤT QUÁN trong cả niên độ kế toán và thuyết minh rõ trong báo cáo tài chính. Muốn đổi phương pháp phải có lý do chính đáng và trình bày ảnh hưởng của việc thay đổi.
Vì sao Việt Nam không dùng LIFO?
Chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS 02 và chuẩn mực quốc tế IAS 2 đều đã bỏ phương pháp nhập sau xuất trước, vì nó làm giá trị hàng tồn kho trên bảng cân đối lệch xa giá thị trường.